BTW-regels voor bouwondernemers in België — 6%, 21% en de medecontractant

Als Belgische aannemer, elektricien of loodgieter heb je te maken met drie verschillende btw-tarieven, afhankelijk van het type klant, het gebouw en de aard van de werken. Een vergissing in het toe te passen tarief kan leiden tot naheffingen, boetes en problemen bij een btw-controle. Dit artikel geeft een helder overzicht van de geldende regels.

Het normale tarief van 21 procent

Het standaard btw-tarief in België bedraagt 21 procent. Dit tarief geldt voor nieuwbouwwerken, voor werken aan gebouwen jonger dan tien jaar, en voor alle werken aan commerciële of industriële gebouwen, ongeacht de ouderdom. Ook zuivere materiaallevering zonder plaatsing valt onder het 21 procenttarief. Als u installatiemateriaal levert aan een klant zonder het zelf in te stallen, factureert u aan 21 procent.

Het verlaagd tarief van 6 procent voor woningbouw

Voor renovatiewerken aan privéwoningen die meer dan tien jaar oud zijn, geldt een verlaagd btw-tarief van 6 procent. Hieraan zijn strikte voorwaarden verbonden. Het gebouw moet hoofdzakelijk als woning worden gebruikt. De woning moet na de eerste ingebruikname minstens tien jaar oud zijn — in de praktijk aanvaardt de administratie gebouwen die vóór 2016 voor het eerst bewoond werden voor werken die in 2026 worden uitgevoerd. De werken moeten worden uitgevoerd door een geregistreerde btw-plichtige aannemer. Bovendien moet de klant een verklaring ondertekenen waarin hij bevestigt dat aan de voorwaarden is voldaan.

De verklaring van de klant en uw verantwoordelijkheid

De opdrachtgever moet een schriftelijke verklaring afleggen dat het gebouw voldoet aan de voorwaarden voor het 6 procenttarief. Die verklaring moet u bijhouden en op verzoek kunnen voorleggen aan de btw-administratie. Als de klant een valse verklaring aflegt, verschuift de aansprakelijkheid voor de eventuele naheffing naar hem. U bent beschermd als u te goeder trouw handelde en de verklaring in uw bezit hebt.

De medecontractantregeling bij B2B-bouwwerken

Wanneer een Belgische aannemer bouwwerken levert aan een ander Belgisch btw-plichtig bedrijf, is de medecontractantregeling van toepassing. Dat betekent dat u op de factuur geen btw aanrekent. In plaats daarvan vermeldt u de mededeling "btw verlegd" en de ontvanger is zelf verantwoordelijk voor de aangifte en betaling van de btw. De medecontractantregeling geldt voor alle werken in onroerende staat — installatie, renovatie, reiniging — wanneer de afnemer zelf btw-plichtig is als aannemer in de bouwsector.

Wanneer geldt de medecontractant niet?

De medecontractantregeling geldt niet voor leveringen van materiaal zonder plaatsing, voor werken aan de roerende eigendom van een bedrijf (zoals het onderhoud van machines), of wanneer de opdrachtgever geen btw-plichtige aannemer is in de bouwsector. Een eigenaar-bewoner die zelf timmerman is maar een huis laat renoveren, valt doorgaans niet onder de medecontractantregeling, tenzij hij ook btw-plichtig is voor bouwwerken.

Veelgemaakte fouten en hoe u ze vermijdt

Typische fouten zijn het toepassen van 6 procent op een woning die jonger is dan tien jaar, het vergeten van de medecontractantvermelding op een B2B-factuur, en het aanrekenen van btw aan een klant die verwacht dat de medecontractantregeling geldt. QuotCraft helpt dit te voorkomen door per klant het btw-profiel in te stellen: voor een privéklant met een oude woning wordt automatisch 6 procent voorgesteld, voor een btw-plichtige aannemer wordt automatisch de medecontractantvermelding toegevoegd.

QuotCraft en correcte btw-verwerking

QuotCraft genereert de juiste btw-vermelding op basis van de klantinstellingen en het type werk. Alle btw-bedragen worden automatisch opgesplitst per tarief voor uw driemaandelijkse btw-aangifte. Uw boekhouder kan de btw-rapporten direct uit QuotCraft exporteren, wat de aangifte aanzienlijk versnelt.